Si u zhvillua Tirana në vite?

Editor
Read Time3 Minutes, 42 Seconds

Si u zhvillua Tirana?

Në qytet u bënë disa punime të rëndësishme, ku ndër më të njohurat është Xhamia e Et’hem Beut. Xhamia filloi të ndërtohej në vitin 1789 nga Molla Beu, i ardhur nga Petrela. Xhamia u përfundua më 1821 nga i biri i Molla Beut, Haxhi Et’hem Beu, stërnipi i Sulejman Pashës. Për ndërtimin e saj punuan mjeshtrit më të mirë të Shqipërisë.

Kulla e Sahatit u fillua nga Haxhi Et’hem Beu rreth vitit 1821-1822 dhe u përfundua me ndihmën e familjeve të pasura të Tiranës. Montimi i sahatit u bë nga familja Tufina. Më 1928 u ble në Gjermani nga shteti shqiptar një sahat modern dhe kulla u ngrit në lartësinë 35 metra. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Sahati u dëmtua, por u rivendos në punë në korrik të vitit 1946.

Kisha Ortodokse e Shën Prokopit u ndërtua në vitin 1780. Kisha e Shën Prokopit është ndërtuar për nder të Shenjtorit mbrojtës të Tiranës, Shën Prokopit.

Kisha Katolike e Shën Mërisë u ndërtua në vitin 1865 me shpenzimet e Perandorit austro-hungarez Franz Jozef.

Ura e Tabakëve  (aktualisht ura e Rrugës së Elbasanit), daton në fillim të shekullit XIX.

Tyrbja e Kapllan Pashës, (pranë monumentit “Ushtari i Panjohur”), është ndërtuar në vitin 1816.

Bibloteka Kombëtare u themelua në vitin 1922 dhe kishte 5000 vëllime.

Kalaja e Petrelës ndodhet 12 km nga Tirana dhe daton në shekullin IV, para Krishtit. Formën e saj aktuale e mori në shekullin e XIII nën sundimin e Topiajve dhe më vonë kaloi pronë e familjes së Kastriotëve.

Plani i parë rregullues i qytetit u hartua në vitin 1923 nga Estref Frashëri.

Rruga e Durrësit është hapur më 1922 dhe quhej rruga “Nana Mbretneshë”. Për ndërtimin e saj u prishën shumë shtëpi e kopshte. Godina ekzistuese e Parlamentit u ngrit më 1924 dhe fillimisht ka shërbyer si Klubi i Oficerëve. Atje, më 1 shtator 1928, Ahmet Zogu shpalli monarkinë.

Qendra e Tiranës është projektuar nga arkitektët e njohur italianë të periudhës musoliniane Florestano de Fausto, Gherardo Bosio dhe Armando Brasini. Pallati i Brigadave (ish-Pallati Mbretëror), godinat e Ministrive, Banka Kombëtare dhe Bashkia janë vepra të tyre.

Bulevardi “Zogu i Parë” është ndërtuar në vitin 1930 me emrin Bulevardi Zogu I. Në periudhën e komunizmit pjesa nga Sheshi “Skënderbej” deri tek Stacioni i Trenit u quajt Bulevardi “Stalin”.

Bulevardi “Dëshmorët e Kombit” filloi të ndërtohet më 1940 nën emrin Bulevardi “Viktor Emanuel III”.

Pallati i Kulturës, ku ndodhet Teatri i Operas dhe Baletit dhe Bibloteka Kombëtare, u përfundua në vitin 1963. Ai u ndërtua mbi ish-Pazarin e Vjetër të Tiranës dhe tulla e parë u vendos nga ish-Presidenti sovjetik Nikita Hrushov më 1959.

Monumenti i Skënderbeut, i ngritur më 1968, është vepër e Odhise Paskalit,  Andrea Manos dhe Janaq Paços. Ai u përurua me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së heroit tonë kombëtar.

Monumenti “Nënë Shqipëri”, 12 metra i lartë, u përurua në varrezat e “Dëshmorëve të Kombit” më 1971. Është vepër e përbashkët e skulptorëve, Muntaz Dhrami, Kristaq Rama dhe Shaban Hadëri.

Akademia e Shkencave është godinë mbi 100 vjeçare. Më 1920 në këtë godinë u vendos Këshilli i Lartë.

Galeria e Arteve Figurative u krijua më 1976 dhe në të përfshihen rreth 3200 vepra të autorëve shqiptarë dhe të huaj.

Muzeu Historik Kombëtar u ndërtua më 1981 dhe afresku në pjesën ballore të tij titullohet “Shqipëria”.

Qendra Ndërkombëtare e Kulturës, ish-muzeu “Enver Hoxha”, u përurua më 1988. “Piramida” u projektua nga një grup arkitektësh nën drejtimin e Klement Kolanecit dhe Pranvera Hoxhës.

Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm më 11 Shkurt 1920 nga Kongresi i Lushnjës dhe përfundimisht e mori këtë status më 31 dhjetor 1925.

Tirana është kryeqendra botërore e bektashinjve nga viti 1925, vit kur Kryegjyshata Botërore u shpërngul nga Turqia.

Në vitin 1917 në Tiranë hynë kinematë e para; në vitin 1938 filloi Radio Tirana dhe në vitin 1960 televizioni.

Makinat e para hynë në vitin 1914, ndërsa në vitet 20 u ndërtua aeroporti i parë, ai i Laprakës që në fund të viteve 50 u pasua nga aeroporti i Rinasit.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Next Post

Si do falen gjobat e detyrimet fiskale?

Si u zhvillua Tirana? Në qytet u bënë disa punime të rëndësishme, ku ndër më të njohurat është Xhamia e Et’hem Beut. Xhamia filloi të ndërtohej në vitin 1789 nga Molla Beu, i ardhur nga Petrela. Xhamia u përfundua më 1821 nga i biri i Molla Beut, Haxhi Et’hem Beu, […]